Kitleler Psikolojisi

LV
0
 
Mesajlar
351,451
Tepkime puanı
6
Puanları
38
Awards
1
Yaş
32
KİTABIN ÖZETİ :

Çağımız insan düşüncesi durmadan değişen, nazik ve buhranlarla dolu bir devre içinde bulunmaktadır Bu değişmelerin temelinde iki esaslı sebep vardır; Birincisi, uygarlığımız tüm öğelerinin kaynağı olan dini, politik ve toplum inançlarının yıkılmış olmasıdır İkincisi, bilimlerin ve tekniğin yeni buluşlarının doğurduğu yepyeni yaşama ve zihin şartlarının meydana gelmesidir Eski inançlarımızın sarsıldığı ve kaybolduğu toplumumuzun eski direkleri birer birer yıkıldığı halde, kalabalıkların baskısı ve nüfuzu, hiçbir şeyin baskısı aşağı olmadan, hükmü daima çoğalan bir baskı haline gelmiştir Bu bakımdan içine girmekte olduğumuz devir, gerçekten kelimenin tam anlamıyla “Kitleler Çağı olacaktır

Kitlelerin Psikolojisini iyi anlamak onları yönetmeyi bilmek değil; hiç olmazsa bütün olarak onlar göre yönetilmemek isteyen devlet adamlarının sermayesini oluşturur Doğrusunu bildirmek gerekirse; dünyayı yönetenler, dinlerin ve imparatorlukların kurucuları, bütün inanışların peygamberleri, tanınmış devlet adamları ve bunların yanına alt gönüllü insan topluluklarının liderleri, kitlelerin ruhları hakkında çok vakit gayet kesin bir bilgiye sahip psikologlardır Psikolog olduklarını bilmeyen bu kişiler, kitlelerin ruhunu iyi tanıdıklarından, onlara kolaylıkla hükmetmişlerdir

1 KALABALIKLARIN RUHU :

Kitle kelimesi tesadüfen bir bireyler topluluğunu açıklama eder Bu toplulukta bilinçli şahsiyet ortadan silinir Bütün bu birleşik fertlerin us ve duyguları tek bir tarafa yönelir Şüphesiz geçici fakat o kadar açık özellikler gösteren bir kolektif bilinç oluşur Kitle bir tek varlık haline kazanç ve “Kitlelerdeki zihniyetin tekleşmesi kanunu na uyar

Kitleyi meydana getiren bireyler kimler olursa olsun; yaşama biçimleri, iş güçleri, karakterleri yahut zekaları ister benzer, ister öbür olsun kalabalık haline gelmiş olmaları onlara bir nevi kolektif ruh aşılar Kolektif bilinç içerisinde, bireylerin zihinsel olarak yetenekleri ve kişilikleri silinir Benzer cinsten olmayan benzer cinsten olanın içinde boğulur, kaybolur ve bilinç altı özellikleri üstün duruma gelir Kitleler, zekayı yok, orta şeyleri bir araya toplarlar

Kitleler halinde yer alan bireyin esas özellikleri:

a Bilinçli kişiliğin kaybolması

b Bilinçaltı ile hareket eden kişiliğin hakimiyeti,

c Düşüncelerin, duyguların sirayet aracılığıyla benzer yola yönelişi,

ç Telkin edilen düşüncelerin uygulamasının anında başlama ricası

2 KİTLELERİN DUYGULARI VE AHLAKÇILIĞI :

Kolay kışkırtılmak, hiddet, mantıklı düşünme yeteneksizlikleri, hüküm verme ve tenkit yeteneklerinin olmaması, duygulardaki abartı gibi kitlelere has karakterlerin bir çoğunu, olgunluğun aşağıdaki şekillerine alt olanlarda mesela çocuk ve vahşilerde de bakmak mümkündür

a Kitlelerin kışkırtılma yeteneği hareketliliği ve kızgınlığı : Fizyolojik tabirle yalnız bulunan kişi, tepkilerine egemen elde etmek yeteneğine sahip olduğu halde, kitle bu yetenekten mahrumdur

b Kitlelerin telkine kapılma yeteneği ve tez inanırlığı : Ne dek yansız olduğu sanılırsa sanılsın kitleler çoğu zaman telkine hazır bir dikkat ve umma durumu içerisinde bulunurlar Ilk yapılan önerme anında sirayet aracılığıyla tüm zihinlere kendisini kabul ettirir ve anında yönünü belirler Telkin olunan kimselerde sabit hafıza fiil haline gelmeye hazırdır Kolektif gözlemler gözlemlerin maksimum hatalı olanıdır ve çoğu kere sirayet aracılığıyla başkalarına telkinde yer alan bir kişi sadece vehim ve hayalinden diğer bir şey değildir

c Kitle duygularının abartılığı ve basitliği: Önerme ve dağıtım yoluyla duygular büyük bir tez yayıldığından, katılma sonucunda o duygunun gücü büyük oranda artmış olur Kitle duygularının abartılması ve sadeliği, onları şüpheden ve kararsızlıktan uzak bulundurur Kitlelerdeki abartıcılığın hiçbir şekilde zekaya değil duygulara ait olduğunu eklemeye gerek yok

d Kitlelerin taassubu, baskıcılığı ve muhafazakarcılığı: Kitleler basit ve bireylik duyguları kavrar Onlara aşılanan görüşler ve inançlar genellikle ya kabul veya red olunur ve belli gerçekler veya belirli hatalar olarak kabul edilir Düşünce ve suçlama yoluyla yok de önerme yoluyla meydana gelen inançlarda şart her zaman aynıdır Dini inançların ne değin güzel görüşsüz olduğunu ve ırk üstünde ne dek baskıcı tesir uyguladıklarını cümbür cemaat bilir Kitleler zayıflamayan muhafazakarlık iç güdülerine sahiptirler ve geleneklere puta taparcasına saygı duyarlar Hayatlarının gerçek şartlarını değiştirecek her yenilikten, bilinçsiz olarak nefret edilen şey ederler

e Kitlelerin Ahlaklılığı : Ahlaklılığa bir takım toplumun değerlerine hürmet ve bencil eğilimlere devamlı bir zorlama anlamını verirsek; kitlelerin ahlaklılığa yetenekli olmayacak derecede eğilimlere fazla yan ve belirsiz oldukları açıkça görünür Lakin bu ahlaklılığa fedakarlık, sadakât, çıkarını düşünmemek, nefsini feda etmek, adalet severlik gibi bir takım özelliklerin geçici olarak ortaya çıkması anlamını verirsek aksine, kitleler bazı defa öyle yüksek bir ahlaklılığa yeteneklidirler, diyebiliriz

3 KİTLELERİN DÜŞÜNCELERİ, MUHAKEMELERİ VE DÜŞ GÜÇLERİ

a Kitlelerin Fikirleri : Kitleler için kavranması muhtemel görüşler iki bölüme ayrılır Birinci derslik, bir birey veya bir inanç hakkında gösterilen artı alaka gibi o hatıra meydana getiren tesadüfi ve geçici fikirlerdir İkinci derslik ise çevrenin, kalıtımcılığın ve kanıların büyük ve derin kesinlik verdiği asıl düşünceler oluşturmaktadır Eski dini fikirler, bugünkü demokratik ve toplum düşünceleri örnek olarak verilebilir

b Kitlelerin Yargılamaları : Kitlelerin yargılama aracılığıyla kesinkes tesir altına alınamayacakları söylenemez Oysa onların kullandıkları ve onlar üzerinde etki eden kanıtlar, mantık bakımından o derece altında görünür ki, yalnız benzerlik bakımından yargılama sıfatı verilebilir Bu düşünceler, şeffaf bir gövde olan buzun ağzında eridiğini pratik deneyimiyle bildiğinden, buz gibi şeffaf olan camında ağzında erimesi gerekli geldiğini delillendiren Eskimonun düşünceleri gibi bir çağrışım yasasına bağlıdırlar

c Kitlelerin Düş Gücü : Kitlelerin düş gücü, bütün ilkel kimselerde olduğu gibi yargılamanın ve aklın kontrolünden uzak bulunduğu için tesir aşağı bırakılmaya uygundur Halkın düş gücüne en çok etki eden bakış tiyatrodur Tüm dönemlerin ve memleketlerin devlet adamları, bunların en baskıcıları da içlerinde almak üzere tümü kitlelerin düş gücünü kudretlerinin destekleri diye tanımışlardır Bunlar hiçbir zaman kitle düş gücüne tutarsız olarak hükümet yönetmeyi denememişlerdir

4 KİTLELERİN KANAATLERİNİN DİNİ ŞEKİLLERİ

Kitlelerde suçlama gücünün bulunmadığı düşünceleri tam olarak ya kabul ya da inkar ettiklerini, münakaşaya ve itiraza dayanma güçlerinin olmadığını, onların üzerine etki eden telkinlerin bütün sezgi alanlarını kapladığını ve derhal fiil haline geçmeye eğilimli olduklarını ve kendilerine uygun şekilde önerme olunan bir ideal uğruna canlarını fedaya hazırlanmış olduklarını biliyoruz Kitlelerin kanaatleri, körü körüne itaat, korkunç güzel görmezlik, dini duygulara ast şiddetli propaganda ihtiyacını taşır Bu bakımdan denebilir ancak onların bütün inançları bir dini şekle sahiptir Onların alkışladıkları bir kahraman onlar için fiilen bir ilah gibidir

5 KİTLELERİN DÜŞÜNCELERİ VE İNANÇLARI

Kitlelerin fikir ve inançlarının uzakta etkenleri : Fikir ve inançları belirleyen etkenler iki sınıftır: 1 Uzaktan Etkenler, 2 Yakın Etkenler Uzaktan etkenler arasında kitlelerin bütün hafıza ve inançlarında bulduğumuz halk, gelenekler, süre, kurumlar, eğitim gibi genel olanları vardır

Irk : Irkın gücü o derecedir ama, çok derin değişikliğe uğramadan hiç bir unsur bir kavimden başka bir kavime geçmez

Gelenekler : İnsan var olduğu günden beri şu iki şeyle uğraşmıştır

1 Kendisine bir ananeler zinciri oluşturmak

2 Bunların yardımcı etkileri aşınmaya uğradıktan sonradan bu gelenekleri devirmek

Süre : Zaman en büyük oluşturucu ve en büyük yıkıcıdır

Politik ve Toplum Konuları : Kitlelerin ruhuna derin bir şekilde tesir olabilmek için sebebi kurumlarda aramamak lüzumlu ABD gibi bazı ülkeler demokrat özellikle idare aşağı şaşkınlık meydana getiren bir ilerleme gösterir Kavimler her zaman karakterleriyle yönetilirler Bu kişilik üzerine tamamıyla uymayan bütün kurumlar ödünç bir elbise altında geçici bir kıyafet değiştirmektir

Öğretim ve Eğitim : Öğretim ve eğitimin belli sonucu insanları iyileştirmek ve hatta eşit kılmaktır Bir çok ünlü filozoflar öğretimin insanı ne daha ahlaklı, nede daha bahtiyar kıldığını ve insanın iç güdülerini kalıtımsal hırslarını değiştirmediğini, fena bir yön verilmesi durumunda eğitimin faydalı olmaktan fazla tehlikeli olduğunu göstermiştir

6 KİTLELERİN DÜŞÜNCELERİNİ ETKİLEYEN ETKENLER

a Hayaller, Kelimeler, Formüller : Kelimeler dağıtılmış bilinçaltı isteklerini ve bunların hareket altına çıkma ümitlerini sinelerinde toplarlar Kelimeler hayallerin görünmesine vasıta olan ve bunları aramak için üzerine basılan elektrik düğmelerinden başka bir şey değillerdir

b Rehinler, Hayaller: Kavimler için kuruntular, hayaller gerekli olduğundan, böceklerin ışığa dürüst gittikleri gibi, onlarda kendilerine bu kuruntuları sunan hatiplere dürüst iç güdüsel bir hareketle koşarlar Kitleler hiçbir zaman gerçeğe susamamıştır Onları hayallere çekmesini bilenler onlara dominant olurlar ve hülyalarını ortadan kaldıranlarda onların kurbanı olurlar

c Deneyim: Bir gerçeğin kitlelerin ruhuna sağlam olarak koymak ve artı güvenli olmayan olmuş kuruntuları devirmek için az kalsın biricik yöntem tecrübedir

d Fikir : Aklı filozoflara bırakmalı ve insanların iradelerine karışmasını akıldan istemeyelim

7 KİTLELERİ YÖNETENLER VE İNANDIRMA ARAÇLARI

a Kalabalıkların Önderleri : Kitle çobanından vazgeçmeyen bir sürüdür Önderler birçok kere zihin adamı değil aksiyon adamıdırlar Onlar güya aydındırlar Insanlar, güçlü iradeye sahip olan adamı her zaman dinler Önderlerin ikinci sınıfı yani devamlı bir iradeye sahip olanlar, daha eksik aydınlık görünüşlere karşın çok daha kayda değer çok daha etkin hareket eden örneklerdir

b Önderlerin Hareket Ve Uygulama Araçları ( BahisBitmişSirayet) : Kitlelerin ruhuna bir takım düşünce ve inançları örneğin toplumsal teorileri yavaşça benimsemek söz konusu olduğu zaman önderler kadar değişik usuller kullanılır Onlar esas şu üç usule başvururlar: Bahistekrarsirayet

8 KİTLELERİN ZIHIN VE İNANÇLARINDAKİ DEĞİŞİKLİĞİN SINIRLARI

a Sabit İnanışlar : Kitlelerin hafıza ve inançları birbirinden farklı iki sınıf oluşturur Bir tarafta üzerine bütün bir uygarlığın kurulduğu ve yüzyıllarca yaşayan aralıksız inanışları : çok eskiden derebeylik kavramları, dini düşünceler zamanımızdaki milliyetler prensibi demokratik ve toplumsal görüşler bu gibi sabit büyük inançlardır öte taraftan her dönemin doğuşunun ölümünü gördüğü genel kavramlardan, anlayışlardan çıkma geçici ve istikrarsız görüşler bulunur

b Kitlelerin Değişen Düşünceleri : Gücünü göstermiş olduğumuz değişmez görüşler üstünde defalarca doğan ölen düşünceler tabakası bulunacaktır Bunlardan bazılarının ömürleri öyle kısadır ve en önemlilerinin ömrü bir kuşağın ömrünü az daha geçmez

9 KİTLELERİN DEĞIŞIK TABAKALARININ VASIFLANDIRILMASI VE SINIFLANDIRILMASI

a Kitlelerin Sınıflandırılması : Her Kavimde gözlenmesi olası olan değişik kitle tabakaları şöyle sınıflandırılabilir

(1) Gayri Mütecanis Kitleler

(a) Isimsiz (mesela sokak kalabalıkları)

(b) İsimli (jüriler, parlamentolar)

(2) Mütecanis Kitleler

(a) Mezhepler (dini, siyasi)

(b) Kastlar (askeri kastlar, kilise kastları)

(c) Sınıflar (burjuvalar, köylüler)

10 CANİ DİYE ADLANDIRILAN KİTLELER

Kolektif olduğu ölçüde güçlü bulunan bir telkine uymakla yaptığı kötü hareketin beğenildiği, vatandaşlarının genel tasvibiyle karşılaştığı şekilde fiili icrada en doğru hareket ettiği kanaati Bu gibi haller ve koşullar ortasında işlenen bir fiile kanun bakımından suç oluşturan denir Fakat psikolojik bakımdan böyle bir vasıf verilemez Cani denen kitlelerin genel karakterleri, tüm kitlelerde gördüğümüz karakterlerin tamamıyla aynıdır Telkine elverişlilik, ivedi inanırlık, hareketlilik, iyi ya da kötü duygularda mübalağa ve yoğunluk, bazı ahlaki hallerin belirmesi

11 CEZA MAHKEMESİ JÜRİLERİ

Bilim ya da sanat adamlarından kurulu bir meclisin genel mevzular hakkındaki kararları duvarcılar meclisinin vereceği kararlardan böylece farklı olmaz Jüriler öteki kitleler gibi nüfusun etkisi aşağı kalırlar Teşekkülleri bakımından demokratik olan bu heyet, temayüllerinde aristokrattır Ünvan, aile, mal varlığı, şöhret, ünlü bir avukatın hazırlanmış bulunuşu gibi birbirlerinden şu ve bu suretle aydınlık görünen şeyler suçluların ellerinde ehemmiyetli kurtuluş vasıtalarıdır

12 SEÇIM KİTLELERİ

Adayın sahip olması gereken özelliklerin başlıcası nüfus ve itibardır Kişisel nüfus fakat servetle sağlanabilir Zeka ve hatta deha bile başarı faktörü değildir Işçi ve köylülerden oluşan seçmenler kendilerini sunmak üzere kendi aralarından birini pek aralıklı durumlarda seçerler, zira bu kimselerin onlar üstünde nüfusu yoktur Lakin adaya yalnız nüfusta yetmez, seçmenler düşüncelerinin ve gururlarının beğenildiği okşanıldığını bakmak isterler Namzet olan kimse seçmenlerini artı övmeli ve en olmayacak şeyleri adamaktan çekinmemelidir

13 PARLAMENTO TOPLANTILARI

Her mecliste üyenin bir kısmı sabit dalgın diğerleri kararsızdır Esasında genel konular daha çok olduğundan uyumsuzluk egemendir Bu kararsızlık seçmenlere yaranamamak korkusu ile birlikte önderler kadar gelen telkinler ortasında bir denge ayarlamak endişesinden doğar gerçi daha layıkiyle kararlaştırılmış fikirler bulunmayan bir topluluktaki münakaşalara etken bulunanlar kuşkusuzdur oysa önderlerdir Grup başkanı namı aşağı her ülkede mevcut yer alan önderleri bir gereksinimi karşıladığı açık görünen bir durumdur Onlar meclislerin gerçek hakimleridir Siyasi meclisler dahilerin şöhretlerini en az tanıttıran yerlerdir Orada vakit ve mekana uygun zekalar itibar görür ve vatana değil partilere hizmet değerinde kazanır Önder bazen akıllı ve bilgili olabilir, lakin bu koşul onun için genel olarak yararlı olmaktan çok zararlıdır Olaylar arasındaki giriftliği göstererek ifade eden ve anlatan zeka, insanı şefkatli yapar, yeni bir düşünceyi yayan önderler için gerekli şiddet ve hiddeti zeka körletir Her dönemin bilhassa devrimin en büyük önderleri öyle kuytu kafalı olmalarına karşılık büyük etkiler meydana getirmişlerdir Pozitif heyecanlı bir duruma gelen parlamento meclisleri gayri mütecanis halk müziği kitlelerinin seviyesine düşer ve hisleri de çok abartılı bir hususiyet gösterir Bunlarda kahramanca olduğu kadar zalimce hareketlerde görülür Dertler kendilerini kaybederler ve şahsi menfaatlerine taban tabana zıt kararlar lehine oy kullanırlar

Meclis çalışmalarında görülen bütün zorluklara karşın, kavimlerin kendi kendilerini yönetmek ve bilhassa kişisel baskıların boyunduruğundan muhtemel olduğu dek kurtulmak için bulmuş oldukları şekillerin bugün dahi en iyisidir
 

Yazar: iltasyazilim
Makale Başlığı: Kitleler Psikolojisi
Kaynak URL'si: Bilgilihocam Güncelden Bilimsele-https://bilgilihocam.com
Alıntı ve Paylaşım Kuralları: Kaynak gösterilmek kaydıyla makaleden kısa alıntılar yapılabilir, ancak yazarın izni olmadan makalenin tamamı başka bir siteye kopyalanamaz veya başka bir yerde yayınlanamaz.

Benzer konular

Üst