Mezhep Nedir? Mezhepler Kaça Ayrılır? Nasıl Ortaya Çıkmıştır?

  • Konbuyu başlatan iltasyazilim
  • Başlangıç tarihi
I

iltasyazilim

Üye
Katılım
25 Ara 2016
Mesajlar
351,453
Puanları
38
Yaş
30
#1
Dinimizin gerekli gördüğü şekilde yaşamak ve davranmak için Allah (cc) Kuranı Kerim’i indirmiştir Tüm ibadet ve amellerimiz Kuran – ı Kerim’e göre olmalıdır Ancak bazen dinimizle ilgili herhangi bir sorunun cevabını Kuran’da bile bulamayız ya da yorumlayamayız İşte bu noktada hadis ve sünnetlere başvururuz
Ayet, hadis ve sünnetlerin farklı kesimlerce yorumlanmasıyla ortaya çıkan görüş ayrılıkları ise mezhepleri oluşturmuştur
Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki mezhepler asla bir dinmiş gibi görülmemeli, gösterilmemelidir Mezhep kurucuları ise din koruyucuları veya tebliğcisi değildir Mezhepler için “İslam dininin anlaşılma, yorumlanma hatta bir çeşit düşünce ekolleridir ifadesi kullanılmıştır Esas olarak din Allah’a net bir şekilde inanmayı ve tapmayı gerektirir Ancak bu inanç ve ibadetin de bir sistemi, kuralları olmalıdır Az önce de belirttiğimiz gibi Kuran – ı Kerim’de dinimizle ilgili bilmemiz gereken her şey yazılmıştır Ancak normal vasıflarda bir Müslüman burada yazan her ayeti anlayıp yorumlayamayabilir Daha doğrusu din alimleri bu ifadeyi kullanmaktadırlar Mezheplerin çıkış noktası olan burada ise müctehidlik sıfatına erişmiş kişiler bu görevi üstlenmişlerdir İslam dininde hiçbir ayrılık olmadığını, hangi yoldan gidersek gidelim varış noktamızın sadece Allah olduğunu hatırlatarak, mezhepler konusunu açıklamaya çalışalım
Mezhep Nedir? Mezhebin kelime anlamı izlemek, gidilen yol, benimsenen görüş demektir Dini anlamda ise müctehid bir islam aliminin kapalı veya kesin olmayan ayet ve hadisleri İslam’a ters düşmeyecek şekilde yorumlaması ve çözüm getirmesi demektir Başka bir ifadeyle, bir dinin farklı görüş ayrılıkları sebebiyle ortaya çıkan kollarından her biridir Müctehid ise bir konu hakkında tüm delilleri inceleyerek hüküm çıkartan din adamlarına denir Birçok dinde mezhepler vardır İslam dininde ise mezhepler Fıkhi ve İtikadi olmak üzere 2 ana gruba ayrılır;
h 3Fıkhi Mezhepler İslam dininde ibadet, evlilik, boşanma, ticaret , miras ve amel gibi konularda ortaya çıkan görüşlerin sistemleşmiş olduğu mezheplerdir Buna göre sünnilerin dört büyük fıkhi mezhebi vardır
h 4Hanefi Mezhebi İslam dininin sünni fıkıh mezheplerindendir Kurucusu İmamı Azam diye de bilinen Ebu Hanife’dir Hanefi mezhebi ilk olarak Irak’ta doğmuş, oradan batıya yayılmıştır Abbasiler döneminde başlıca fıkıh mezhebi olmuştur Abbasilerden sonra Hanefi mezhebinde bir gerileme olmuş ancak Osmanlı Devleti’nin kurulmasıyla birlikte yeniden canlanmaya başlamıştır Günümüzde Türkiye, Afganistan, Pakistan, Mısır, Suriye, Ürdün, Hindistan, Bulgaristan, Yunanistan, Bosna Hersek ve Romanya Müslümanları genel olarak hanefidir
Hanefilik mezhebinde herhangi bir meselenin çözümü için önce Kuran ayetlerine bakılır Ayette konuyla ilgili bir çözüm varsa o yola başvurulur Eğer Kuran’da çözüm bulunamazsa bu kez sünnete başvurulur Peygamber Efendimiz (SAV)’in davranışlarına sünnet denir
h 4Maliki Mezhebi Kurucusu İmam Malik bin Enes Hazretleridir İhtiyacı olan ilmin Medine’de olduğuna inanan İmam Malik hayatı boyunca bu kutsal Peygamber şehrinden ayrılmamıştır Maliki mezhebi ilk olarak Hicaz halkı tarafından benimsenmiş, daha sonra hacca gidenler vasıtasıyla yayılmaya başlamıştır Tamamen Hz Muhammed (SAV)’in doğrultusunda ilerleyen ve bu yolda fetva veren İmam Malik, maliki mezhebinin oluşmasını sağlamıştır
h 4Şafiî Mezhebi Kurucusu İmamı Şafiî Hazretleridir Şafiî mezhebi ilk olarak Mısır’da doğmuş, daha sonra Irak, Suriye, Yemen ve Horasan’a yayılmıştır Günümüzde Mısır, Suriye ve Irak’taki Müslümanların büyük kısmı şafiî mezhebindedir İmamı Şafiî şer’i delillerden yola çıkarak hükümler vermiştir Bu mezhebin getirdiği kurallara uyan kişilere ise şafiî denir
h 4Hanbeli Mezhebi Hanbeli mezhebinin kurucusu Ahmet bin Hanbel Hazretleridir Kuran ve hadislerin önde geldiği fıkhi mezheplerdendir Eğer bir konuda Kuran ve sünnette kesin bir bilgi yoksa, buna en yakın olan yola başvurulur Günümüzde Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan’da hanbeli mezhebine mensup Müslümanlar bulunmaktadır
h 3İtikadi Mezhepler İtikad kelime anlamı olarak aksine ihtimal vermeyecek şekilde bir şeyi kabullenmek, gönülden bağlanmak demektir İtikadi mezhepler ise iman ve inançla ilgili konuların sistemleştiği mezheplerdir
h 4Ehli Sünnet Mezhebi Hz Muhammed (SAV)’in yolundan giden ve o yoldan hiç sapmayanların mezhebidir Kaynağı Kuranı Kerim ve sünnetlerdir Ehli sünnet mezhebindekiler Kuran’da veya sünnette ne buyurulmuşsa ona inanır ve onu uygularlar Ehli sünnet mezhebinin iki alt kolu vardır
Mâtüridiyye Mezhebi: Kurucusu Semerkand köylerinden Mâtürid’de doğmuş olan Ebu Mansur Muhammed’dir Genellikle hanefiler mâtüridi mezhebindedirler Eş’ariyye Mezhebi: Kurucusu Ebu’l Hasan Eş’âri Hazretleridir Mâliki ve şafiîler genellikle eş’ariyye mezhebindedirler Eş’ariyye ve mâtüridi mezhepleri arasında genel olarak büyük farklar yoktur İkisi de peygamber efendimizin sünnetlerine uygundur h 4Ehli Bid’a Mezhebi Hz Muhammed (SAV)’in getirdiği emirleri ve Kuranı Kerim’in hükümlerini kendilerine göre yorumlayıp uygulayan kimselerdir Yani bid’ata giren, sünnet yolundan sapan kişilerdir Bid’at dinin esaslarına ters düşen her türlü davranış, söz ve düşünce demektir Peygamber efendimiz bir hadisinde şöyle buyurmuşlardır;
“Sözlerin en hayırlısı Allah’ın Kitabı, yolların en hayırlısı da Muhammed’in yoludur İşlerin en kötüsü sonradan çıkarılanlardır Ve her sonradan uydurulan şey (bid’at) de delalettir, sapıklıktır
Ehli bid’a mezhebinin kendi arasında birçok kolu vardır
Cebriye: Kurucusu insanda cüzi irade olmadığından seçme şansının verilmediğini savunur Mu’tezile: Aklın vahiyden daha üstün olduğunu savunanların mezhebidir Mürcie: İstedikleri kadar günah işleseler bile “La İlahe İllallah Muhammeden Resulullah dedikleri an cennete gideceklerine inananların mezhebidir Haricîlik: Yalnızca ve mutlak suretle Kuranı Kerim’den hüküm çıkarmaktır Şîa: Kuranı Kerim’in bazı ayetlerinde eksik olduğunu iddia eden ve dört büyük halifeden Hz Ali dışındakileri sevmeyenlerdir Vehhâbîlik: İngilizlerin ümmeti bölüp, dağıtmak için ortaya çıkardığı bir harekettir h 4Ehli Delalet Mezhebi Allah’a, peygambere ve ahirete iman konusunda sapkınlığa düşmüş kişilerin mezhebidir Delalet veya delal doğru yoldan sapma, sapkınlık demektir Ehli Delalet ise Allah’a, peygambere ve ahirete iman konusunda sapkınlığa düşmüş kişilerin mezhebidir Durzilik ve Bahailik bunlara örnektir Bahailer kurucularının ilah olduğunu savunur, namazlarını onun öldüğü evin yönüne doğru kılarlar Hz Muhammed (SAV) dinde her yeni gelen bilginin bid’at, her bid’atın da delalet olduğunu söylemiştir
Mezhepler Nasıl Ortaya Çıkmıştır? Hz Muhammed (SAV) hayattayken sahabeleri etrafında toplanır, merak ettikleri, akıllarına takılan her soruyu sorarlardı Peygamber efendimiz de Kuranı Kerim’in nasıl yorumlanacağını ve ayetlerin iniş sebeplerini tek tek bildiği için en doğru şekilde yorumluyordu Ancak peygamberimizin ölümünden sonra sahabelerinin bir kısmı Mekke ve Medine dışına çıkmışlardır Gittikleri bu yerlerde halk dini konularla ilgili sorunları onlara soruyor, onları adeta bir müftü, muallim gibi görüyorlardı Fakat her yerin kendine özgü örf ve adetleri olduğundan bazı meseleler de buna uygun olarak çözülüyordu Farklı yerlere dağılan sahabelerin bu uygulaması ile zamanla farklı görüşler içeren mezhepler doğmuştur
Bugüne kadar hemen her Müslümanın sorduğu ve merak ettiği sorulardan biri mezheplere gerek olup olmadığıdır Kuran’a inanan herkes merak ettiği bir konuyu açıp okuyabildiğini ve çözümü bulabildiğini düşünür Ancak sıradan birinin dini meseleleri Kuran ve sünnetlerden, doğrudan doğruya öğrenmesinin mümkün olmadığı savunulur Bunu ancak müctehidlik sıfatına erişmiş, büyük İslam alimleri yapabilir denmektedir
Okur Yorumları 83 yorum
Erkan Özyürekli dedi ki:
12 Aralık 2019, 2:27 pm
Yukarıdaki makalede aklıma takılanlar,
Hanefi mezhebinin yaygın olduğu ülkeler sıralanmış fakat;
İran , Afrika , Hindistan , Endonezya , Malezya müslümanlarının hangi mezhepten oldukları belirtilmemiş
Eksik Bilgi
Birde,
“Sıradan birinin dini meseleleri Kuran ve sünnetlerden, doğrudan doğruya öğrenmesi mümkün değildir Bunu ancak müctehidlik sıfatına erişmiş, büyük İslam alimleri yapabilir
denilmiş
Söylediklerine inanacağım Bir adamın , gerçekten müctehitlik sıfatına erişmiş olup olmadığını nereden bileceğim? O kişiye müctehitlik sıfatını kim verecek ?
Bazı din adamları da “kuran her müslümanın kolayca anlayacağı şekilde yazılmıştır diyor
Kime inanacağız?
 
Üst